Album rozbity na trzy pozycje, składanka przypisana do jednego wykonawcy i wersja koncertowa podpisana jak studyjna zwykle oznaczają problemy z metadanymi, nie z odtwarzaczem. Naprawę najlepiej zacząć od ustalenia zasad opisu, a dopiero potem uruchamiać automatyczne rozpoznawanie. Inaczej narzędzie szybko powieli niespójności w całej kolekcji.
1. Zabezpiecz pliki i ustal skalę problemu
Przed edycją wykonaj kopię biblioteki na osobnym nośniku. Eksport tagów do arkusza pomaga porównać zmiany, ale nie zastępuje kopii: nie każdy program zapisuje w eksporcie osadzone okładki i wszystkie dodatkowe pola. Pracuj najpierw na próbce 30–50 plików obejmującej zwykły album, składankę i wydawnictwo wielopłytowe.
W edytorze tagów wyświetl obok siebie tytuł, wykonawcę, wykonawcę albumu, album, datę, numer utworu i numer płyty. Posortuj zbiór według albumu, a następnie wykonawcy albumu; różnice w pisowni staną się widoczne bez otwierania każdego pliku. Przy większej kolekcji zastosuj trzy filtry:
- puste pola tytułu, albumu lub wykonawcy;
- powtarzające się numery utworów w obrębie jednej płyty;
- różne wartości wykonawcy albumu w jednym wydawnictwie.
2. Ustal znaczenie pól, zanim poprawisz pisownię
Tytuł utworu nie powinien zastępować całego opisu nagrania. Wpis „03 – Wykonawca – Tytuł – Album” utrudnia sortowanie i wyszukiwanie. Numer ścieżki, wykonawcę oraz nazwę wydawnictwa przenieś do osobnych pól, pozostawiając w tytule właściwą nazwę i ewentualne oznaczenie wersji.
Pole wykonawcy opisuje konkretną ścieżkę, natomiast wykonawca albumu grupuje wydawnictwo. Na albumie jednego zespołu z gościnnym wokalistą wykonawca utworu może zawierać dodatkowe nazwisko, ale wykonawca albumu powinien pozostać wspólny dla wszystkich ścieżek. Dla składanek wielu artystów wybierz jeden zapis, na przykład „Various Artists”, i sprawdź, czy odtwarzacz obsługuje również oznaczenie kompilacji.
Nie wymuszaj identycznych technicznych nazw tagów we wszystkich formatach. MP3 korzysta zazwyczaj z ID3, FLAC z komentarzy Vorbis, a M4A z własnej struktury metadanych. Edytor powinien mapować odpowiadające sobie pola, lecz zgodność trzeba sprawdzić w używanym odtwarzaczu.
3. Ujednolicaj zapis, ale nie zmieniaj tytułów na własną rękę
Usuń spacje z początku i końca pól, podwójne odstępy oraz dopiski pochodzące od serwisów pobierania. Przyjmij jednolitą pisownię nazw wykonawców, zachowując polskie znaki. Zamiana „Ł” na „L” nie poprawia metadanych; ewentualne ograniczenia starszego sprzętu rozwiązuj osobno, podczas przygotowania kopii plików dla tego urządzenia.
Nie stosuj automatycznie wielkiej litery na początku każdego słowa. Taka operacja często zniekształca polskie tytuły, skrótowce i celową stylizację. Zachowuj zapis potwierdzony na wydawnictwie, a rozbieżności rozstrzygaj na poziomie konkretnej edycji, nie według wyglądu pojedynczego pliku.
Masowe zastępowanie uruchamiaj dopiero po podglądzie wyników. Reguła usuwająca wszystko w nawiasach może skasować zarówno zbędny dopisek, jak i istotne oznaczenia „live”, „demo” czy nazwę remiksu. Najpierw przetestuj ją na 10–20 rekordach reprezentujących różne przypadki.
4. Przypisz utwór do właściwego wydawnictwa i edycji
Ta sama piosenka może występować na singlu, albumie, składance i reedycji z bonusami. Zgodność tytułu oraz wykonawcy nie wystarcza do przypisania pliku. Porównaj kolejność nagrań, liczbę ścieżek, datę wydania, a przy posiadanym nośniku także numer katalogowy i oznaczenia na okładce.
Oddziel datę pierwotnego wydania od daty konkretnej edycji, jeżeli edytor i odtwarzacz obsługują takie pola. Reedycja opublikowana kilkanaście lat później nie powinna automatycznie zmieniać chronologii twórczości artysty. Jeżeli program pokazuje tylko jedną datę, wybierz świadomie zasadę dla całej biblioteki, a pozostałą informację zachowaj w dodatkowym polu.
W wydawnictwie dwupłytowym numeruj utwory osobno na każdej płycie, zapisując również numer płyty i ich łączną liczbę. Bez tego dwa utwory oznaczone numerem 01 mogą zamienić się miejscami podczas odtwarzania.
5. Porównuj źródła, zamiast bezwarunkowo przyjmować wynik automatu
Automatyczne dopasowanie traktuj jako propozycję. Rozpoznawanie na podstawie sygnału audio może wskazać nagranie, ale nie zawsze ustali, z którego wydawnictwa pochodzi plik. Przed zapisaniem danych porównaj cały zestaw ścieżek, a nie wyłącznie pierwszy trafiony tytuł.
Przy porządkowaniu katalogu zespołu dyskografia na lzy.pl może służyć jako punkt odniesienia do weryfikacji nazw wydawnictw i ich miejsca w dorobku artystycznym. Informacje o konkretnej edycji zestawiaj dodatkowo z książeczką, okładką lub dokumentacją legalnie kupionego wydania cyfrowego. Ogólny wykaz albumów nie musi rozróżniać każdego tłoczenia, wznowienia ani wariantu z bonusami.
Gdy źródła są sprzeczne, nie uzupełniaj braków domysłem. Pozostaw niepewne pole puste albo zapisz uwagę do późniejszej kontroli; błędny rok czy numer katalogowy wygląda wiarygodnie i dlatego łatwo przechodzi niezauważony do kolejnych kopii biblioteki.
6. Rozdziel wersje nagrań i ostrożnie usuwaj duplikaty
Wersja radiowa, albumowa, koncertowa i remiks powinny pozostać rozróżnialne. Jeśli odtwarzacz nie pokazuje osobnego pola wersji, zachowaj potwierdzony dopisek w tytule. Nie dopisuj jednak „remaster” wyłącznie dlatego, że plik jest głośniejszy albo pochodzi z nowszego wydania.
- Identyczny tytuł i czas: to kandydat do porównania, nie dowód duplikatu.
- Różnica 1–2 sekund: może wynikać z ciszy na początku lub końcu, a nie z innej wersji.
- Różnica kilkudziesięciu sekund: uzasadnia kontrolę skróconej wersji, wyciszenia lub dodatkowego wstępu.
- Inny format pliku: MP3 i FLAC mogą zawierać to samo wykonanie, ale nie są równoważnymi kopiami jakościowymi.
Przed usunięciem porównaj odsłuch, parametry techniczne i pochodzenie plików. Suma kontrolna całego pliku potwierdza identyczność bajtową, lecz po zmianie tagów będzie inna nawet wtedy, gdy zawartość audio pozostanie niezmieniona.
7. Sprawdź wynik w odtwarzaczu i utrzymaj porządek
Po zapisaniu próbki odśwież bibliotekę odtwarzacza. Sprawdź grupowanie albumów, kolejność płyt, polskie znaki oraz prezentację gościnnych wykonawców. Dopiero gdy wszystkie przypadki działają poprawnie, przetwarzaj kolejne partie, na przykład po 100–300 plików; mniejszy zakres ułatwia znalezienie i cofnięcie błędu.
Nazwy plików generuj z poprawionych tagów, nie odwrotnie. Schemat „numer płyty–numer utworu – tytuł” z dwucyfrowym numerem ścieżki daje przewidywalną kolejność także w prostych przeglądarkach folderów. Przy zmianie ścieżek uwzględnij istniejące playlisty, które mogą wskazywać stare lokalizacje.
Zapisz przyjęte zasady w krótkiej notatce i stosuj je przy każdym nowym albumie. Kontrola kilkunastu ścieżek przed dodaniem do zbioru jest prostsza niż ponowna naprawa kilku tysięcy plików. Dobrze uporządkowana biblioteka zachowuje zarówno spójność opisu, jak i rzeczywiste różnice między wydaniami.
